Algemeen

Wat is de Nederlands Kunstbezit-collectie (NK-collectie)?

Roofkunst en NK-collectie

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn in Nederland veel mensen kunstvoorwerpen kwijtgeraakt. Bijvoorbeeld schilderijen, zilver, meubels, tapijten en andere bijzondere objecten. Deze werden in beslag genomen door de nazi's. Of de eigenaar moest ze onder dwang verkopen.

Na de oorlog keerde een aantal van deze kunstvoorwerpen terug in Nederland. Ze kwamen voor een deel terecht bij de rechtmatige eigenaren of hun erfgenamen. Een ander deel van de kunstvoorwerpen bleef achter bij de Nederlandse overheid. Dit deel vormt nu de NK-collectie.

De kunstvoorwerpen zijn uitgeleend aan verschillende Nederlandse musea, ambassades en overheidsgebouwen. Delen van de NK-collectie zijn ondergebracht in het depot van Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Voormalige eigenaren kunstvoorwerpen

Bent u eigenaar (of erfgenaam van een eigenaar) van een kunstvoorwerp dat is verdwenen tijdens de Tweede Wereldoorlog? Op de website Herkomst Gezocht kunt u de herkomstgeschiedenissen vinden van de voorwerpen uit de NK-collectie. De voorwerpen zijn uitgebreid beschreven en in veel gevallen ook afgebeeld. U kunt zelf de database doorzoeken.

Met vragen kunt u terecht bij het Bureau Herkomst Gezocht in het Nationaal Archief in Den Haag. Het bureau heeft toegang tot alle beschikbare gegevens en geeft advies over het indienen van een verzoek tot teruggave.

Verzoek om teruggave voorwerp NK-collectie

Wilt u een voorwerp terugvragen uit de NK-collectie? Dien dan een schriftelijk verzoek in bij de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Stuur een verzoek naar de postbus van het ministerie van OCW.

Restitutiecommissie: onderzoek, advies en beslissing

De minister legt uw verzoek voor aan de Restitutiecommissie. De volledige naam is Adviescommissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog. Deze commissie stuurt u een brief met uitleg over de verdere werkwijze en een vragenformulier voor meer informatie.

De Restitutiecommissie onderzoekt de aanvraag, zo nodig met hulp van externe specialisten. Hoe lang dit onderzoek duurt, hangt vooral af van de informatie die de commissie heeft. U kunt reageren op de uitkomsten. Zodra het onderzoek is voltooid, brengt de commissie advies uit aan de minister.

De minister beslist over uw verzoek tot teruggave. U krijgt deze beslissing toegestuurd, samen met het advies van de commissie. Pas hierna maakt de Restitutiecommissie het advies openbaar.
De commissie onderzoekt en vermeldt uw persoonlijke gegevens alleen als u daarvoor toestemming heeft gegeven.

Teruggave kunst volgens adviezen commissie Ekkart

De overheid beschouwt alleen claims als definitief afgehandeld die na de oorlog hebben geleid tot een rechterlijke uitspraak of een schikking. In alle andere gevallen moeten rechthebbenden om restitutie kunnen verzoeken. Niet alleen wanneer nieuwe feiten of gegevens boven water komen, maar ook omdat inzicht in wat rechtvaardig is, verandert.

Dit ruimhartige beleid is gebaseerd op adviezen van de commissie Ekkart uit 2001 en 2003. Deze commissie heeft de regering geadviseerd over vragen als:

  • Wanneer is sprake van gedwongen verkoop? Ligt dit bij kunsthandelaren (die als doel hebben hun handelsvoorraad te verkopen) anders dan bij particuliere kunstbezitters?
  • Hoe moet de overheid omgaan met de terugbetaling van ontvangen verkoopgelden?
  • Wat is een geldig bewijs van eigendom?

Informatie over dit hoofdstuk
Datum laatste aanpassing: 2015-07-22 13:26:29
Licentie: CC0 1.0 Universal
Taal: nl-NL

Meer over dit onderwerp
Hoe wordt 5 mei (Bevrijdingsdag) gevierd?
Wat is de Dodenherdenking op 4 mei?

Download: HTML | CSV | Excel | JSON